Gevoel van afwijzing bij ADHD

Afwijzingsgevoeligheid, ook wel RSD (rejection sensitive dysphoria) bij AD(H)D

Afwijzingsgevoeligheid, oftewel gevoelig voor afwijzing. Met rejection sensitive dysphoria ben je extra gevoelig voor het gevoel van afwijzing en dit komt vaak voor bij mensen met AD(H)D. Het is een minder bekende kant van AD(H)D. RSD is een extreme emotionele reactie op de feitelijke of ingebeelde perceptie van afwijzing.

Hoe kritiek en beoordeling binnenkomt is per persoon anders. Men roept wel eens: als AD(H)D’er, maar ook HSP’er ben je ongefilterd. Kritiek, feedback, grapjes het komt bij jou dusdanig hard binnen dat je er last van hebt en dit heeft gevolgen voor je gedrag, zoals;

  • Negatief zelfbeeld
  • Gevoelens van (extreme) schaamte
  • Jezelf terugtrekken uit sociale situaties
  • Pleasen van anderen
  • Verbloemen
  • Geen nee durven zeggen
  • Prikkelbaarheid
  • Je eigen grenzen overtreden
  • Eindeloos piekeren: mentaal herkauwen
  • Angst
  • Paniek
  • Depressieve gevoelens ten opzichte van je zelfbeeld
  • Perfectionisme
  • Onwillekeurige haatgevoelens naar en over jezelf (kan zich uiten in o.a. eetstoornissen of verslavingen)
  • Stemmingswisselingen en emotionele uitbarstingen zoals
    • Woede
    • Intens verdriet
    • Blijheid
  • Somatische manifestaties zoals spijsverteringsstoornissen of hoofdpijn

RSD bij hoge verwachtingen van jezelf

RSD kan ook getriggerd worden door hoge verwachtingen aan jezelf, het stukje perfectionisme wat veel AD(H)D’ers niet vreemd is kan precies de trigger zijn die ervoor zorgt dat elke vorm van (opbouwende) kritiek, feedback of een grapje kan voelen alsof je de grootste sukkel van de wereld bent. Dat dat niet zo is dat krijgt niemand je uitgelegd! De trigger is echter niet de oorzaak. Trauma’s kunnen het eveneens versterken, maar zijn veelal niet de oorzaak. Men weet niet waardoor RSD ontstaat en is niet door de DSM-5 erkent en wordt momenteel gezien als een reeks symptomen bij elkaar, maar is daarom niet minder reëel. De emotionele respons die gepaard gaat met het krijgen van feedback of een beoordeling is veel pijnlijker dan mensen zonder AD(H)D en/of RSD. Dit zou toegeschreven kunnen worden aan ‘het anders bedraad zijn’ van de onbalans tussen de neurotransmitters dopamine en noradrenaline (lees ook: wat is AD(H)D). Voor de buitenwereld kan je onoverwinnelijk overkomen. Jij die alles aan kan en tot in de puntjes alles geweldig hebt geregeld, maar niemand ziet welke prijs je hiervoor betaald!

Reactie op afwijzing bij ADHD

Niemand houdt ervan om bekritiseerd of afgewezen te worden. Het voelen van teleurstelling, ongemakkelijke emoties en verdriet of woede is dan ook normaal. We doen het nou eenmaal graag goed. We zijn kudde dieren en liefde overleefd! RSD is echter een extreme emotionele reactie op de feitelijke of ingebeelde perceptie van afwijzing. Het erkennen van RSD kan vrij lang duren en wordt meer dan eens verward met bipolaire stoornissen, faalangst en sociale fobieën. Mensen met AD(H)D en rejection sensitive dysphoria zijn continu alert in een situatie of zij mogelijk afgewezen worden. Het kan er voor zorgen dat je aldoor waakzaam bent terwijl het helemaal niet zeker is dat je afgewezen wordt. Het gevoel eraan is intens pijnlijk en mocht je dit ervaren dan is het zeker goed dit met een therapeut eens nader te onderzoeken. Lichaamsgerichte therapie gericht op zelfbeleving kan de afstand tussen jouw brein en lichaam verkleinen en de band herstellen. Erkenning voor het weten waar het vandaan komt en dit als onderdeel van AD(H)D gezien mag worden kan in sommige gevallen al meer dan voldoende zijn! Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor!

Goed om te weten: er zijn naast (psycho-)therapeutische behandelingen ook medicamenteuze behandel opties bespreek deze met een psychotherapeut!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll naar top